Điều trị vô sinh nên bắt đầu bằng việc tìm nguyên nhân gây khó thụ thai, thay vì ngay lập tức tiến tới các phương pháp hỗ trợ sinh sản. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể tập trung vào điều trị các rối loạn nội tiết, rối loạn phóng noãn hoặc các bệnh lý phụ khoa có ảnh hưởng đến khả năng mang thai.
Chẩn đoán nguyên nhân
Trước khi bắt đầu điều trị, bác sĩ có thể thực hiện:
Khám phụ khoa và siêu âm phụ khoa – đánh giá tử cung, niêm mạc tử cung và buồng trứng, đồng thời phát hiện u xơ, polyp, nang buồng trứng hoặc các bất thường khác.
Theo dõi sự phát triển của nang trứng và quá trình rụng trứng bằng siêu âm.
Xét nghiệm hormone – tùy trường hợp có thể kiểm tra TSH, prolactin, FSH, LH, estradiol, progesterone, testosterone và các hormone khác.
AMH và siêu âm đếm nang noãn thứ cấp (AFC) – có thể được sử dụng để đánh giá dự trữ buồng trứng, nhưng không phải là xét nghiệm dự đoán trực tiếp khả năng mang thai tự nhiên.
Kiểm tra bằng phương pháp siêu âm bơm gel/bọt cản âm vào buồng tử cung và vòi trứng
Xét nghiệm tinh dịch đồ của người chồng/đối tác, vì nguyên nhân khó thụ thai có thể xuất phát từ phía nam giới hoặc cả hai người. Đánh giá hai phía song song là một phần quan trọng của quá trình chẩn đoán.
Điều trị bằng thuốc
Nếu nguyên nhân liên quan đến rối loạn rụng trứng, bác sĩ có thể sử dụng thuốc để điều chỉnh nội tiết hoặc kích thích rụng trứng.
🔹 Điều trị rối loạn tuyến giáp
Nếu suy giáp hoặc cường giáp ảnh hưởng đến chu kỳ và khả năng rụng trứng, việc điều trị và đưa hormone tuyến giáp về mức phù hợp có thể giúp cải thiện chức năng sinh sản.
🔹 Điều trị tăng prolactin
Nồng độ prolactin tăng có thể làm rối loạn rụng trứng. Trong trường hợp này, bác sĩ có thể sử dụng thuốc làm giảm prolactin, từ đó giúp khôi phục quá trình rụng trứng ở nhiều phụ nữ.
🔹 Kích thích rụng trứng
Ở những phụ nữ không rụng trứng hoặc rụng trứng không đều, bác sĩ có thể sử dụng thuốc kích thích rụng trứng và theo dõi đáp ứng bằng siêu âm.
Đặc biệt ở phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) và bị vô sinh do không rụng trứng, letrozole hiện được khuyến nghị là lựa chọn điều trị bằng thuốc hàng đầu khi không có nguyên nhân vô sinh khác.
🔹 Metformin
Ở một số phụ nữ mắc PCOS, đặc biệt khi có rối loạn chuyển hóa, bác sĩ có thể cân nhắc metformin. Thuốc có thể được sử dụng như một phần của việc điều chỉnh rối loạn chuyển hóa và nội tiết, nhưng không phải mọi phụ nữ mắc PCOS đều cần sử dụng thuốc này.
🔹 Điều chỉnh lối sống
Trong một số trường hợp, thay đổi cân nặng, chế độ ăn uống, mức độ vận động và điều trị các bệnh lý chuyển hóa có thể cải thiện chức năng rụng trứng. Điều này đặc biệt quan trọng ở phụ nữ mắc PCOS hoặc có rối loạn rụng trứng liên quan đến cân nặng.
Điều trị nên được cá nhân hóa
Không có một phương pháp điều trị vô sinh phù hợp cho tất cả phụ nữ. Tuổi, thời gian mong muốn có thai, chu kỳ kinh nguyệt, khả năng rụng trứng, dự trữ buồng trứng, tình trạng tử cung – vòi trứng và kết quả tinh dịch đồ của người chồng/đối tác đều được xem xét trước khi lựa chọn phương pháp điều trị.
Mục tiêu của việc chẩn đoán và điều trị ban đầu là tìm nguyên nhân có thể điều chỉnh được và hỗ trợ khả năng thụ thai một cách tự nhiên khi có thể, đồng thời tránh sử dụng những xét nghiệm hoặc phương pháp điều trị không cần thiết.
