Ung thư vú là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ trên toàn thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong năm 2024 có khoảng 2,4 triệu phụ nữ được chẩn đoán mắc ung thư vú và khoảng 694.000 người tử vong vì căn bệnh này. Ung thư vú có thể xuất hiện ở phụ nữ ở nhiều độ tuổi và khoảng 80% trường hợp xảy ra ở những phụ nữ không có yếu tố nguy cơ đặc biệt ngoài tuổi và giới tính.
Điều nguy hiểm là ung thư vú ở giai đoạn sớm thường không gây ra triệu chứng rõ ràng. Khi khối u còn nhỏ, người phụ nữ có thể hoàn toàn cảm thấy khỏe mạnh và không sờ thấy bất kỳ bất thường nào. Chính vì vậy, kiểm tra và tầm soát phù hợp có ý nghĩa rất lớn trong việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.
Siêu âm tuyến vú kiểm tra những gì?
Siêu âm tuyến vú sử dụng sóng siêu âm để quan sát cấu trúc bên trong vú. Bác sĩ có thể đánh giá mô tuyến vú và phát hiện những thay đổi như:
U hoặc khối bất thường trong vú.
Nang chứa dịch.
Các vùng mô có cấu trúc bất thường.
Hạch vùng nách.
Những thay đổi cần được kiểm tra thêm.
Tại sao đôi khi ung thư vú được phát hiện khá muộn?
Một trong những lý do quan trọng là ung thư vú giai đoạn đầu có thể không có triệu chứng. Ngoài ra, ở phụ nữ có mô tuyến vú dày, việc phát hiện một số tổn thương bằng chụp X-quang tuyến vú (mammografia) có thể khó hơn, vì mô tuyến dày và khối u đều có thể hiện màu trắng trên hình ảnh. Mô vú dày cũng là một yếu tố liên quan đến nguy cơ ung thư vú cao hơn.
Đây cũng là lý do không nên chỉ dựa vào việc tự sờ nắn hoặc chờ xuất hiện triệu chứng mới đi khám. Các phương pháp kiểm tra cần được lựa chọn phù hợp với tuổi, cấu trúc tuyến vú và các yếu tố nguy cơ cá nhân.
Siêu âm không thay thế mammografia trong chương trình tầm soát ung thư vú. Hai phương pháp có vai trò khác nhau và trong một số trường hợp có thể bổ sung cho nhau. Đặc biệt ở phụ nữ trẻ hoặc có mô tuyến vú dày, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm để đánh giá thêm những vùng nghi ngờ.
Hãy đi khám nếu nhận thấy bất kỳ thay đổi mới hoặc bất thường nào ở vú, chẳng hạn:
Xuất hiện khối u hoặc vùng cứng ở vú hoặc dưới nách.
Một phần vú bị dày lên hoặc sưng bất thường.
Thay đổi kích thước hoặc hình dạng của vú.
Da vú bị lõm, co kéo, nhăn hoặc thay đổi màu sắc.
Da quanh núm vú bị đỏ, bong tróc hoặc thay đổi bất thường.
Núm vú bị tụt vào trong hoặc có thay đổi khác về hình dạng.
Dịch tiết bất thường từ núm vú, đặc biệt là dịch có máu.
Đau hoặc khó chịu kéo dài ở một vùng của vú.
Quan trọng: phần lớn các khối u ở vú không phải là ung thư, nhưng bất kỳ thay đổi mới nào cũng nên được bác sĩ đánh giá. Không nên chờ đến khi khối u gây đau, vì ung thư vú ở giai đoạn sớm thường không gây đau.
Siêu âm tuyến vú khi sử dụng hormone
Nếu bạn đang sử dụng thuốc hoặc liệu pháp hormone, việc kiểm tra tuyến vú định kỳ cũng rất quan trọng. Một số liệu pháp hormone, đặc biệt là liệu pháp hormone thay thế trong thời kỳ mãn kinh, có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú, tùy thuộc vào loại hormone, thời gian sử dụng và các yếu tố nguy cơ cá nhân.
Hormone cũng có thể làm tăng mật độ mô tuyến vú. Mô vú càng dày thì việc phát hiện một số tổn thương trên mammografia càng khó khăn, vì mô tuyến và khối u có thể cùng xuất hiện với màu trắng trên hình ảnh.
Vì vậy, trong thời gian sử dụng liệu pháp hormone, nên trao đổi với bác sĩ về lịch kiểm tra tuyến vú phù hợp với tuổi, loại hormone đang sử dụng và các yếu tố nguy cơ cá nhân. Siêu âm tuyến vú có thể là một phương pháp bổ sung hữu ích, đặc biệt khi cần đánh giá một khối hoặc thay đổi bất thường ở vú, nhưng siêu âm không thay thế mammografia trong tầm soát ung thư vú.
Điều quan trọng: việc sử dụng hormone không có nghĩa là chắc chắn sẽ mắc ung thư vú. Tuy nhiên, nếu đang sử dụng hormone, việc theo dõi sức khỏe tuyến vú càng có ý nghĩa, bởi phát hiện những thay đổi bất thường càng sớm thì càng có nhiều cơ hội chẩn đoán và điều trị ở giai đoạn sớm.
Phát hiện sớm có ý nghĩa gì?
Phát hiện ung thư vú khi khối u còn nhỏ và chưa lan đến các hạch hoặc cơ quan khác giúp tăng đáng kể khả năng điều trị thành công. WHO nhấn mạnh rằng chẩn đoán và điều trị sớm giúp giảm tử vong do ung thư vú.
Vì vậy, không nên đợi xuất hiện triệu chứng mới kiểm tra. Khám phụ khoa định kỳ kết hợp với kiểm tra tuyến vú và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh phù hợp với độ tuổi và nguy cơ cá nhân là một phần quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe phụ nữ.
