Rối loạn kinh nguyệt
Rối loạn kinh nguyệt là tình trạng chu kỳ kinh có những thay đổi bất thường về thời gian, tần suất, lượng máu hoặc thời gian hành kinh. Chu kỳ thường được xem là bất thường khi kinh xuất hiện quá thường xuyên, quá thưa, kéo dài trên 7 ngày, ra máu giữa các kỳ kinh hoặc lượng máu kinh nhiều bất thường.
Rối loạn kinh nguyệt có thể xuất hiện ở nhiều độ tuổi và không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của một bệnh nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu tình trạng kéo dài hoặc xuất hiện đột ngột, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Những nguyên nhân có thể gây rối loạn kinh nguyệt
Có rất nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó thường gặp:
Rối loạn nội tiết tố và rối loạn phóng noãn
Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) – có thể gây kinh nguyệt không đều, thưa kinh hoặc mất kinh.
Rối loạn chức năng tuyến giáp
Tăng prolactin
Căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ
Giảm hoặc tăng cân nhanh
Chế độ ăn uống không đầy đủ hoặc tập luyện thể thao quá mức
Thuốc nội tiết và một số biện pháp tránh thai
U xơ tử cung hoặc polyp nội mạc tử cung
Lạc nội mạc tử cung hoặc bệnh lý khác của tử cung
Một số bệnh lý mạn tính
Mang thai, đặc biệt khi kinh nguyệt bị trễ hoặc mất kinh.
Ở phụ nữ có kinh nguyệt rất nhiều, bác sĩ cũng có thể xem xét các rối loạn đông máu, đặc biệt nếu tình trạng này đã xuất hiện từ những kỳ kinh đầu tiên hoặc có tiền sử gia đình.
Chẩn đoán rối loạn kinh nguyệt như thế nào?
Trước tiên, bác sĩ sẽ hỏi về chu kỳ kinh, lượng máu, thời gian hành kinh, các triệu chứng đi kèm, thuốc đang sử dụng, biện pháp tránh thai, tiền sử bệnh và kế hoạch mang thai. Việc ghi lại ngày bắt đầu và kết thúc kỳ kinh cũng như lượng máu kinh có thể giúp bác sĩ đánh giá chính xác hơn.
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:
🩺 Khám phụ khoa
Giúp đánh giá tình trạng tử cung, cổ tử cung, âm đạo và phát hiện những dấu hiệu bất thường.
🔬 Xét nghiệm máu
Có thể bao gồm:
Công thức máu – kiểm tra tình trạng thiếu máu do mất máu kéo dài.
TSH – đánh giá chức năng tuyến giáp.
Prolactin – đặc biệt khi kinh thưa, mất kinh hoặc có rối loạn phóng noãn.
FSH, LH, estradiol và các hormone khác – tùy triệu chứng và nghi ngờ lâm sàng.
Testosterone và các androgen khác – khi có dấu hiệu gợi ý PCOS hoặc tăng androgen.
Các xét nghiệm bổ sung khác tùy theo nguyên nhân nghi ngờ.
🩻 Siêu âm phụ khoa
Siêu âm giúp đánh giá tử cung, niêm mạc tử cung và buồng trứng, đồng thời có thể phát hiện những bất thường về cấu trúc như u xơ tử cung, polyp hoặc nang buồng trứng. Siêu âm cũng có thể hỗ trợ đánh giá các đặc điểm của buồng trứng ở người nghi ngờ PCOS.
Trong một số trường hợp, nếu nguyên nhân chưa được xác định hoặc có dấu hiệu bất thường, bác sĩ có thể đề nghị các kiểm tra chuyên sâu hơn như soi buồng tử cung, siêu âm bơm nước buồng tử cung hoặc sinh thiết nội mạc tử cung. Việc lựa chọn xét nghiệm phụ thuộc vào tuổi, triệu chứng và kết quả khám ban đầu.
Điều quan trọng là không nên tự điều trị bằng hormone chỉ dựa trên tình trạng kinh nguyệt không đều. Cùng một triệu chứng có thể xuất phát từ những nguyên nhân hoàn toàn khác nhau, vì vậy việc xác định nguyên nhân trước khi điều trị là rất quan trọng.
